Het kunnen participeren op de arbeidsmarkt is niet alleen van economisch belang. Het heeft direct invloed op de fysieke en mentale gezondheid. Het draagt bij aan zingeving, kwaliteit van leven, zelfredzaamheid en sociale netwerken. Dat maakt het arbeidsvraagstuk ook een gezondheidsvraagstuk. Door in samenwerking met betrokken ondernemers en bedrijven uit de stad het leren en ontwikkelen te stimuleren in een beschutte werkomgeving, wordt ervoor gezorgd dat iedereen duurzaam kan meedoen en kan bijdragen naar vermogen.

De huidige locaties van Rotterdam Inclusief bevinden zich op de noordoever, en grotendeels aan de randen van de stad. Dit terwijl een aanzienlijk deel van de doelgroep op Rotterdam Zuid woont. Het beperken van reistijd heeft een positief effect op arbeidsparticipatie en productiviteit. Een plek op Zuid, zowel logistiek goed bereikbaar als ook zichtbaar en toegankelijk vanuit de buurt, zal een positieve bijdrage leveren aan de netwerkvorming tussen (kwetsbare) werknemers en bedrijvigheid.

Om het gesprek tussen stakeholders te begeleiden wordt gebruik gemaakt van ontwikkelvarianten: verkennende scenario’s voor hoe functies, ruimtelijke inrichting en te betrekken partners kunnen worden gecombineerd om tot de meest optimale werk- en leefomgeving te komen. Elk van de ontwikkelvarianten kent een specifieke uitwerking van de ontwikkelfasering. Aanpak: onderzoek dmv casus.

Casus

Aan de Sluisjesdijkpier in Rotterdam bevindt zich het voormalig RET Complex. Deze 14.000 m2 tellende locatie markeert het scharnierpunt tussen wijk en haven, tussen wonen en werken. Dit maakt het in potentie een geschikte plek voor een sociaal ontwikkelbedrijf; dichtbij de doelgroep en met mogelijkheid voor samenwerking met bedrijven. > bestaande kennis/netwerk?

Voor het RET complex zijn scenario’s verkend met verschillende mate van openbaarheid: ‘zichtbaar maar beschut’ en ‘toegankelijk en gemengd’. De scenario’s werden verkend in drie werksessies: met stakeholders, met experts en openbaar voor publiek tijdens het Stadmakerscongres.

De visie voor Station op Zuid verbeeldt een sociaal ontwikkelbedrijf waar wordt ingezet op mens- en arbeidsontwikkeling en wat de gebruikers een gevoel van trots geeft: een fijne werkomgeving met een eigen identiteit. Enerzijds door ruimte te maken voor (sociaal) veilige productieafdelingen voor beschut werken en anderzijds door ontmoeting en uitwisseling te stimuleren in de “stationshal”. Beide delen verbonden door een buitenruimte met grote voedseltuin, functionerend als werkervaringsplek, maar ook om een prettige en gezonde werkomgeving te creëren.

De beschutte werkplaatsen van Station op Zuid zijn een instrument voor de ontwikkeling van zowel medewerkers van Rotterdam Inclusief als voor werkzoekenden met een bijstandsuitkering. Voor sommige als opstap naar ander werk, voor anderen als vaste baan. In groepen van 40 personen worden werkplekken geboden aan 1000 tot 1300 mensen, al dan niet gerund door partnerbedrijven (marktpartijen). Geclusterd rondom een logistieke kern ontstaat een overzichtelijke en praktische omgeving voor diverse typen werkzaamheden. Kleinere ruimten voor kantoren en ateliers bieden bedrijven of start-ups een plek om zich te kunnen vestigen. Ondersteunend aan de werkplaatsen zijn de les- en bespreekruimtes en voorzieningen voor specifieke trainingen.

Naast werkplaatsen biedt Station op Zuid ruimte aan de ‘stationshal’, een toegankelijke plek voor ontmoeting en ontvangst, het samenbrengen van werkgevers en het betrekken van overige dienstverleners door loketfuncties voor maatschappelijke hulp en ondersteuning. Door deze stationshal bedient Station op Zuid naast werknemers een diverse doelgroep buurtbewoners.
Aan de voorzijde van het pand, in de etalage van het gebouw en goed zichtbaar vanuit de wijk, komen wijkkeuken en kantine, plek voor het tentoonstellen van zelfgemaakte producten en een kringloop. Het publieke programma wordt verbonden door verschillende flexibele ontmoetingsruimten om toevallige ontmoeting te stimuleren.

Fasering

Een van de kansen die deze casuslocatie biedt is om de transformatie van het bestaande vastgoed in te zetten als leerwerktraject. Door bestaand industrieel vastgoed her te bestemmen kan er vanaf aanvang sprake zijn van een beschutte werkplek waar met een klein groepje gestart kan worden met het realiseren van voorzieningen. Geleidelijk kunnen aangrenzende ruimtes en buitenruimte ontwikkeld worden. De aanwezigheid in het gebied draagt bij aan netwerkvorming en positionering. Het biedt tevens kansen om gedurende het proces mee te bewegen met veranderende behoeftes. Deze mogelijkheid sluit goed aan bij de wens van Rotterdam Inclusief om in te zetten op het stimuleren van binding met de plek en een gevoel van eigenaarschap.